مجله
سرمایهگذاری آلفا ظبی؛ نقشه تازه ابوظبی برای ساخت ثروت
در ابوظبی، ثروت دیگر فقط از چاههای نفت، برجهای ساحلی و پروژههای چندمیلیاردی ساختمانی نمیآید. پولهای بزرگ امارات آرامآرام به سمت تراشههای هوش مصنوعی، زیرساختهای دیجیتال، فناوری فضایی، بانکداری آنلاین، سلامت پیشرفته و امنیت آب حرکت کردهاند؛ تغییری که تازهترین گزارش مالی آلفا ظبی آن را با اعداد بزرگ و قابلتوجه نشان میدهد. این هلدینگ بورسی در گزارش نیمه نخست ۲۰۲۶ از سود خالص ۹.۸ میلیارد درهمی خبر داده؛ رقمی که نسبت به مدت مشابه سال قبل ۴۸ درصد رشد کرده است.
سود ۹.۸ میلیارد درهمی فقط یک رکورد مالی نیست
آلفا ظبی در ششماهه نخست ۲۰۲۶ به درآمد ۳۷.۶ میلیارد درهمی رسیده که پنج درصد بیشتر از دوره مشابه سال گذشته است. سود خالص گروه به ۹.۸ میلیارد درهم افزایش یافته و EBITDA تعدیلشده نیز با رشد هفت درصدی، به ۹.۳ میلیارد درهم رسیده است. این تفاوت میان رشد درآمد و جهش سود نشان میدهد مدیریت سبد سرمایهگذاری و افزایش ارزش داراییها، نقشی جدی در عملکرد امسال داشتهاند.
ترازنامه گروه نیز بزرگتر شده است. داراییهای آلفا ظبی از ۲۱۴ میلیارد درهم در پایان سال ۲۰۲۵ به ۲۳۰ میلیارد درهم رسیده و حقوق صاحبان سهام از ۱۰۴ میلیارد درهم به ۱۱۰ میلیارد درهم افزایش یافته است. چنین ترازنامهای به یک هلدینگ امکان میدهد هم پروژههای بزرگ داخلی را تأمین مالی کند و هم برای خرید داراییها و ورود به بازارهای جهانی دست بازتری داشته باشد.
همه این سود از فعالیت روزمره شرکتها نیامده است
مهمترین نکتهای که در خواندن عدد ۹.۸ میلیارد درهم نباید نادیده گرفته شود، سهم افزایش ارزش سرمایهگذاریهاست. آلفا ظبی اعلام کرده سود ناشی از ارزشگذاری منصفانه سرمایهگذاریهایش به ۳.۷ میلیارد درهم رسیده؛ افزایشی که به حضور غیرمستقیم گروه در شرکتهایی مانند SpaceX، Cerebras و Anthropic ارتباط دارد. بنابراین بخشی از جهش سود، حاصل رشد ارزش داراییهای سرمایهگذاریشده است و لزوماً به معنای ورود همین میزان وجه نقد به حسابهای گروه نیست.
بااینحال، رشد هفت درصدی EBITDA تعدیلشده نشان میدهد کسبوکارهای عملیاتی سبد آلفا ظبی نیز در حال توسعهاند. برای یک سرمایهگذار حرفهای، این عدد شاید حتی از رشد ۴۸ درصدی سود خالص مهمتر باشد؛ زیرا تصویری روشنتر از توان درآمدزایی فعالیتهای اصلی ارائه میکند. پیام گزارش این است که آلفا ظبی تنها روی افزایش قیمت سهام شرکتهای فناوری حساب نکرده و همزمان به تقویت جریان درآمد در صنایع سنتی و زیرساختی ادامه داده است.
هوش مصنوعی، تراشه و فضا؛ مثلث تازه سرمایهگذاری ابوظبی
آلفا ظبی از طریق سهم خود در Alpha Wave Ventures II به مجموعهای از شرکتهای خصوصی و پیشرفته فناوری دسترسی پیدا کرده است. ارزش سرمایهگذاری گروه در این صندوق در پایان نیمه نخست سال به ۱۴.۳ میلیارد درهم رسیده و نامهایی مانند SpaceX، شرکت سازنده سامانههای پردازشی Cerebras و شرکت هوش مصنوعی Anthropic در میان داراییهای مورد اشاره قرار دارند. این سرمایهگذاریها نشان میدهد ابوظبی دیگر نمیخواهد صرفاً مشتری فناوریهای جهانی باشد؛ پایتخت امارات بهدنبال حضور در بخش مالکیت و رشد شرکتهایی است که زیرساخت اقتصاد آینده را میسازند.
انتخاب این شرکتها اتفاقی نیست. مدلهای هوش مصنوعی بدون توان پردازشی عظیم کار نمیکنند، پردازش پیشرفته به تراشه، دیتاسنتر و انرژی نیاز دارد و توسعه ارتباطات جهانی نیز به شبکههای ماهوارهای و زیرساخت دیجیتال وابسته است. آلفا ظبی با قرارگرفتن در چند حلقه از این زنجیره، ریسک وابستگی به یک محصول یا یک بازار را کاهش داده و در عین حال امکان بهرهبرداری از رشد چند صنعت مرتبط را به دست آورده است.
این همان الگویی است که سرمایهگذاری امارات را در سالهای پیش رو از خرید ساده سهام متمایز میکند. سرمایههای بزرگ در حال ساختن یک اکوسیستماند؛ اکوسیستمی که از تولید قدرت پردازشی آغاز میشود، به خدمات مبتنی بر هوش مصنوعی میرسد و در نهایت بانکداری، سلامت، حملونقل، انرژی و تجربه زندگی شهری را تغییر میدهد. گزارش آلفا ظبی را باید بخشی از همین حرکت وسیعتر دانست.
بانکداری دیجیتال؛ جایی که فناوری به درآمد روزمره تبدیل میشود
آلفا ظبی بانکداری دیجیتال را در کنار هوش مصنوعی، هتلداری و زیرساخت پیشرفته، یکی از موتورهای رشد نیمه دوم سال معرفی کرده است. جذابیت بانکداری دیجیتال در این است که برخلاف بسیاری از فناوریهای آزمایشگاهی، مستقیماً با تراکنش، اعتبار، پرداخت و رفتار روزانه مصرفکننده ارتباط دارد. در اقتصادی مانند امارات که تجارت فرامرزی، مهاجرت نیروی متخصص و فعالیت شرکتهای بینالمللی بخش مهمی از بازار را تشکیل میدهند، خدمات مالی سریع و دیجیتال میتواند به یک منبع درآمد پایدار تبدیل شود.
فرصت اصلی فقط در راهاندازی یک بانک یا اپلیکیشن پرداخت خلاصه نمیشود. شرکتهای ارائهدهنده احراز هویت دیجیتال، امنیت سایبری، تحلیل ریسک، نرمافزارهای حسابداری، مدیریت نقدینگی و ابزارهای تطبیق مالی نیز میتوانند از رشد این بازار سهم بگیرند. برای کارآفرینان کوچکتر، ورود به لایههای خدماتی و تخصصی این اکوسیستم معمولاً واقعبینانهتر از رقابت مستقیم با بانکها و هلدینگهای بزرگ است.
آب و مهندسی؛ صنایع کمزرقوبرق اما حیاتی
یکی از جذابترین بخشهای گزارش آلفا ظبی، توجه همزمان به فناوریهای پرهیاهو و زیرساختهای بنیادی است. شرکت Trojan Construction Holding با Orascom Construction برای تشکیل یک سرمایهگذاری مشترک ۵۰ـ۵۰ به نام Everwater for Treatment Systems همکاری کرده است؛ مجموعهای مستقر در ابوظبی که قرار است در طراحی، ساخت، بهرهبرداری و نگهداری پروژههای بزرگ آب منطقه فعالیت کند. در اقلیمی که رشد جمعیت، توسعه شهرها و افزایش فعالیت صنعتی فشار بیشتری بر منابع آب وارد میکند، تصفیه و بازچرخانی آب میتواند یکی از باثباتترین بازارهای چند دهه آینده باشد.
در همین مسیر، NMDC Dredging & Marine نیز مرکز مدلسازی هیدرولیکی و ساحلی خود را راهاندازی کرده است. هدف این مرکز، انتقال بخشی از توان آزمایش و اعتبارسنجی پروژههای دریایی به داخل امارات و کاهش وابستگی به آزمایشگاههای خارجی عنوان شده است. این حرکت نشان میدهد مفهوم «صنعت آینده» در ابوظبی فقط به اپلیکیشن و هوش مصنوعی محدود نیست؛ مهندسی دریایی، آب، لجستیک و زیرساخت ساحلی نیز در قلب برنامه سرمایهگذاری قرار دارند.
سلامت پیشرفته از یک صنعت به مزیت استراتژیک تبدیل میشود
سبد آلفا ظبی به حوزه سلامت نیز متصل است؛ بازاری که ابوظبی برای تبدیلشدن به یکی از قطبهای منطقهای آن سرمایهگذاری سنگینی انجام داده است. در گزارش نیمه نخست سال، به ارائه یک ژندرمانی برای بیماری آتروفی عضلانی نخاعی در شیخ خلیفه مدیکال سیتی و همچنین دریافت رتبه قدرت مالی A1 با چشمانداز باثبات از سوی شرکت بیمه Daman اشاره شده است. ترکیب بیمارستان، بیمه، دادههای پزشکی و درمانهای پیشرفته میتواند سلامت را از یک خدمت عمومی به صنعتی جهانی با ارزش افزوده بالا تبدیل کند.
فرصتهای این حوزه فقط در ساخت بیمارستان یا تولید دارو نیست. گردشگری درمانی، نرمافزارهای مدیریت کلینیک، تجهیزات تشخیصی، بیمه دیجیتال، لجستیک دارویی و خدمات مراقبت در منزل، همگی میتوانند از توسعه زیرساخت سلامت امارات سود ببرند. مزیت اصلی این بازار برای کسبوکارهای تخصصی آن است که تقاضای آن کمتر از مدهای کوتاهمدت تأثیر میپذیرد و به جمعیت، کیفیت زندگی و سیاستهای بلندمدت دولت وابسته است.
املاک لوکس هنوز در بازی است، اما دیگر تنها بازی نیست
آلفا ظبی در کنار فناوری و زیرساخت، همچنان از توسعه املاک و گردشگری لوکس فاصله نگرفته است. در گزارش گروه به پروژههای Aldar در جزیره سعدیات و یاس اشاره شده؛ از جمله مقصد ساحلی مرسا السعدیات با ارزش اعلامشده ۱۰۰ میلیارد درهم و پروژه یکپارچه یاس پوینت به ارزش شش میلیارد درهم. این پروژهها مسکن برنددار، هتل، رستوران، خرید، تفریح و فضاهای عمومی را در یک تجربه واحد ترکیب میکنند.
تفاوت مهم این دوره با چرخههای قدیمی بازار آن است که املاک لوکس اکنون به فناوری، هتلداری، سلامت، حملونقل و مدیریت داده متصل شدهاند. ارزش یک پروژه دیگر فقط با متراژ و موقعیت ساحلی سنجیده نمیشود؛ کیفیت خدمات، زیرساخت دیجیتال، بهرهوری انرژی و توان جذب گردشگر و نیروی متخصص نیز بر بازده آن اثر میگذارند. سرمایهگذاری امارات بهجای کنارگذاشتن املاک، در حال تبدیل آن به بخشی از یک اقتصاد خدماتی و فناورانه بزرگتر است.
تحلیل اختصاصی اماریتو
برای سرمایهگذار ایرانی، بزرگترین اشتباه این است که از گزارش آلفا ظبی فقط نام «هوش مصنوعی» را بردارد و شرکتی با مجوزی مبهم ثبت کند. پول واقعی معمولاً به کسبوکارهایی میرسد که یک مشکل مشخص را برای بانک، هتل، سازنده، بیمارستان یا شرکت زیرساختی حل میکنند. شرکتی که اجرای هوش مصنوعی برای مدیریت مصرف انرژی هتلها، تحلیل دادههای ساختوساز، امنیت تراکنش یا پایش شبکه آب را ارائه میدهد، به جریان سرمایه امارات نزدیکتر از مجموعهای است که فقط عبارت AI را در معرفی تجاری خود قرار داده است.
انتخاب میان شرکت سرزمین اصلی و منطقه آزاد نیز باید پس از مشخصشدن مشتری، محل فعالیت، نوع درآمد و نیاز بانکی انجام شود. نرخ پایه مالیات شرکتها در امارات ۹ درصد است و برای درآمد مشمول مالیات تا ۳۷۵ هزار درهم نرخ صفر اعمال میشود. اشخاص واجد شرایط مناطق آزاد نیز فقط برای «درآمد واجد شرایط» میتوانند از نرخ صفر درصد استفاده کنند و سایر درآمدهای مشمول ممکن است با نرخ ۹ درصد محاسبه شوند؛ بنابراین داشتن لایسنس فریزون بهتنهایی معادل معافیت کامل مالیاتی نیست.
این موضوع در سال ۲۰۲۶ برای شرکتهای توزیع کالا اهمیت بیشتری پیدا کرده است. تصمیم شماره ۶ سال ۲۰۲۶ اداره مالیات فدرال برای برخی اشخاص واجد شرایط مناطق آزاد که از یک «منطقه تعیینشده» کالا توزیع میکنند، گزارش حسابرس مستقل و مدارک دقیق درباره خریدار، فروش مجدد کالا و مسیر ورود محموله را الزامی کرده است. این تصمیم برای دورههای مالیاتی آغازشده از اول ژانویه ۲۰۲۶ اجرا میشود و گزارش مربوط نیز باید حداکثر تا ۳۰ روز پس از مهلت اظهارنامه مالیات شرکتی ارائه شود.
برای گروههای چندملیتی بسیار بزرگ نیز فضای مالیاتی تغییر کرده است. مالیات تکمیلی حداقل داخلی امارات برای واحدهای عضو گروههایی با درآمد جهانی سالانه ۷۵۰ میلیون یورو یا بیشتر، از سالهای مالی آغازشده در اول ژانویه ۲۰۲۵ اجرایی شده است. این قانون مستقیماً بیشتر کسبوکارهای کوچک ایرانی را هدف قرار نمیدهد، اما نشان میدهد امارات در کنار حفظ جذابیت سرمایهگذاری، استانداردهای مالیاتی و گزارشدهی خود را به چارچوبهای جهانی نزدیکتر کرده است.
برداشت اماریتو از گزارش آلفا ظبی روشن است: فرصتهای جذاب آینده در محل اتصال چند صنعت قرار دارند. هوش مصنوعی وقتی ارزشمند میشود که هزینه یک شرکت ساختمانی را پایین بیاورد، بانکداری دیجیتال وقتی رشد میکند که مسئله پرداخت و تطبیق را حل کند و فناوری سلامت زمانی درآمد پایدار میسازد که به بیمارستان، بیمه و بیمار متصل باشد. کارآفرینی که این اتصالها را درک کند، شانس بیشتری برای ساختن یک کسبوکار واقعی در امارات خواهد داشت.
آلفا ظبی با سود ۹.۸ میلیارد درهمی خود فقط یک گزارش مالی قدرتمند منتشر نکرده؛ این هلدینگ نقشهای از اولویتهای سرمایه امارات را روی میز گذاشته است. در این نقشه، هوش مصنوعی در کنار آب، فضا در کنار املاک لوکس و بانکداری دیجیتال در کنار سلامت پیشرفته قرار دارد. آینده ثروت در امارات به یک صنعت وابسته نیست؛ برندههای دوره جدید کسانی خواهند بود که بتوانند فناوری، زیرساخت و تجربه زندگی مدرن را به یک مدل تجاری سودآور متصل کنند.